ابلاغ فرمول جدید محاسبه خوراک و فرآورده پالایشگاه ها

بورس24 : وزارت نفت سرانجام دستورالعمل جامع قیمت گذاری خوراک و فرآورده ها را ابلاغ کرد؛ مصوبه ای که نقشه راه مالی صنعت پالایش کشور را تا پایان برنامه هفتم پیشرفت ترسیم می کند. این ابلاغیه که ترکیبی از «ثباتِ کوتاه مدت»، «بهبود ضرایب» و «مکانیزم هایِ کیفی سازی» است، به گفته تحلیل گران، ریسکِ ابهامِ بزرگِ این صنعت را مدیریت کرده است.

1. شش ماه آرامش؛ تثبیتِ فرمول 1402 تا پایان شهریور

یکی از نکاتِ کلیدی و مثبتِ این مصوبه، «دوره گذار» است. طبق این ابلاغیه، برای 6 ماهه نخست سال 1405، مبنای محاسبه خوراک و فرآورده ها کماکان همان فرمولِ مصوب سال 1402 خواهد بود. این یعنی پالایشگاه ها در نیمه اول سال با هیچ شوک محاسباتی مواجه نیستند که این موضوع، سیگنالی مثبت برای گزارش های میان دوره ای بازار سرمایه است.

2. تحلیلِ «شپنا» از فرمول جدید؛ بهبود ملموس در ضرایب

در همین راستا، «صاحب ارجمند»، معاون مالی پالایشگاه اصفهان در گفت وگو با بورس24 ، با اشاره به جزئیاتِ فرمولِ جدید ابلاغی از مهر 1405، به نکته ای مهم اشاره کرد که می تواند نگاه بازار را به این مصوبه تغییر دهد.

به گفته ارجمند، مقایسه ضرایب جدید با فرمول های قبلی نشان دهنده یک بهبود فنی است:

نفت سنگین: در سال گذشته عدد کسری قیمت (تخفیف) برابر با 6- بود که در فرمول جدید به 4.1- کاهش یافته است. (بهبود 1.9 واحدی) نفت سبک: عدد کسری قیمت در سال گذشته 5- بود که در فرمول جدید به 2- رسیده است. (بهبود 3 واحدی)

ارجمند با تأکید بر اینکه «برقراری فرمول فعلی در 6 ماهه نخست خبر خوبی است»، تصریح کرد: «فرمول جدید ابلاغ شده بر اساس بررسی های اولیه، می تواند تأثیر حداکثر 10 درصدی بر پالایشگاه ها داشته باشد که ما در حال بررسی دقیق هستیم و نتایج نهایی را به سهامداران اعلام خواهیم کرد.» این اظهارات نشان می دهد که برخلاف تصورِ بازار، ضرایب جدید در برخی بخش ها بهبود سودآوری را برای پالایشگاه ها به همراه دارد.

3. اهرمِ کیفیت؛ جریمه یِ تولید غیراستاندارد

از ابتدای مهر 1405، فصلِ جدیدی در قیمت گذاری آغاز می شود. در این مدل، «کیفیت» حرف اول را می زند. مصوبه جدید مقرر کرده است که به ازای هر 1 درصد انحرافِ منفی از استانداردهای کیفی (مانند عدد اکتان یا میزان گوگرد)، 0.2 درصد از قیمت یا منافعِ پرداختی کسر خواهد شد. این بند در واقع یک سیگنالِ روشن از سوی وزارت نفت است که سودآوریِ پالایشگاه ها را مستقیماً به طرح های توسعه و نوسازی (Upgrade) گره می زند.

4. بند اضطرار؛ تدبیر در شرایط جنگی

با وجود بهبود ضرایب و شفافیتِ فرمول، «بند هفت» (بند اضطرار) کماکان به عنوان یکی از متغیرهای مهم در این دستورالعمل خودنمایی می کند. در شرایطی که کشور در وضعیتِ تنش های ژئوپلیتیک و شرایطِ خاص (جنگی) قرار دارد، این بند به وزارت نفت اجازه می دهد که در صورتِ بروز شرایطِ بحرانی یا نوساناتِ حاد بازارهای جهانی، به طور موقت فرمول های جدید را تعلیق و به چارچوب های حمایتی گذشته بازگردد. اگرچه این بند ممکن است به عنوان «ابهام» تلقی شود، اما واقعیت این است که در وضعیتِ فعلی، این بند نوعی «سوپاپ اطمینان» برای جلوگیری از تغییرات سود پالایشگاه ها در روزهای سخت است.

نتیجه گیری:

این مصوبه، یک «توافقِ واقع بینانه» است. از یک سو، تداوم فرمول 1402 تا پایان شهریور و بهبود ضرایب نفت سبک و سنگین (طبق تحلیلِ مالیِ پالایشگاه اصفهان)، چشم انداز سودآوری را برای نیمه اول سال تضمین کرده است. از سوی دیگر، ورود به فرمولِ جدید از مهر ماه، پالایشگاه ها را در رقابتی تکنولوژیک برای «کیفی سازی» قرار می دهد. بازار سرمایه اکنون باید از فاز «هراس از ابهام» خارج شده و به سمتِ تحلیلِ «توانِ تکنولوژیک» و «اثرِ دقیقِ تغییرِ ضرایب» در هر پالایشگاه حرکت کند.